Czy sprzedawca ma prawo żądać od klienta faktury lub paragonu w przypadku zwrotu towaru bądź reklamacji?

W praktyce można spotkać się z żądaniem ze strony sprzedawcy, aby do odsyłanego towaru dołączyć paragon lub fakturę, którą otrzymaliśmy wraz z zakupem. Po części jest to zrozumiałe, gdyż sprzedawca chce mieć pewność, że zwracany lub reklamowany towar został u niego zakupiony. Znaczenie ma również kwestia ewidencjonowania sprzedaży. Jednak czy takie żądanie jest na pewno zgodne z prawem?

W świetle prawa

Nie istnieją przepisy, które stwarzałyby wymóg odesłania paragonu lub faktury VAT wraz ze zwracanym towarem, podczas korzystania z prawa odstąpienia od umowy bądź reklamacji. Jako przedsiębiorca musisz pamiętać, aby w żaden sposób nie ograniczać praw przysługujących konsumentom. Kara za takie działanie jest dotkliwa, szczególnie finansowo. Skoro więc przepisy tego nie wymagają, Ty jako przedsiębiorca również nie możesz wprowadzić takiego ograniczenia względem konsumentów. Potwierdza to stanowisko Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który to wielokrotnie uznawał klauzule wymagające odesłania paragonu lub faktury za niedozwolone.

Oto przykładowe postanowienia regulaminu, których stosowanie jest zabronione:

"Reklamacje uwzględnione są tylko wraz z oryginalnym dowodem zakupu (paragonem fiskalnym lub fakturą VAT). W przypadku jego braku reklamacja nie zostanie uznana, a towar zostanie odesłany na koszt Klienta"

(poz. 6032, sygn. akt: XVII AmC 10801/13)

"Zwrot pieniędzy możliwy jest wyłącznie za okazaniem dowodu zakupu w postaci paragonu fiskalnego"

(poz. 6041, sygn. akt: XVII AmC 3425/13)

Obowiązki konsumenta

Brak możliwości żądania paragonu lub faktury nie oznacza, że konsument nie istnieją żadne reguły, które obowiązują także konsumenta. Jest on bowiem obowiązany aby udowodnić, że zwracana rzecz została nabyta w danym sklepie.  Jednak oprócz paragonu lub faktury, takim dowodem może być:

  • potwierdzenie przelewu,
  • wydruk z karty płatniczej lub kredytowej,
  • prowadzona korespondencja, np. e-mail,
  • a nawet, jak wskazuje UOKiK – świadkowie.

Nie można więc uzależnić przyjęcia reklamacji, od załączenia konkretnie: paragonu bądź faktury, do zwracanego towaru. Można jednak oczekiwać od konsumenta udowodnienia, że towar został zakupiony w naszym sklepie. Wybór tego, jaki dowód zakupu przedstawić, należy już tylko do kupującego.

Ewidencja zwrotu bez paragonu

Problemem praktycznym dla przedsiębiorcy może okazać się kwestia zewidencjonowania zwrotu, gdy klient nie zwrócił oryginału paragonu. Zgodnie z interpretacją indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie: „Ustawa o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. nie uzależnia dopuszczalności pomniejszenia obrotu o kwoty odpowiadające wartości zwróconych towarów i kwoty zwrócone z tytułu uznanych reklamacji od posiadania przez podatnika oryginału paragonu z kasy fiskalnej, potwierdzającego zakup towaru. W związku z powyższym można tę okoliczność udokumentować każdym dowodem potwierdzającym zwrot towarów”.

Dobrym rozwiązaniem może więc okazać się prowadzenie dodatkowej ewidencji korekt, w której to zamieszczane będą informacje o dokonanych zwrotach, takie jak: data sprzedaży i zwrotu, nazwa towaru lub usługi, wartość brutto towaru oraz wysokość zwrotu wraz z określeniem wysokości podatku należnego, potwierdzenie dokonania sprzedaży oraz protokół przyjęcia zwrotu bądź reklamacji.

Prawa konsumenta są najważniejsze

Odesłanie paragonu lub faktury VAT wraz z reklamowanych bądź zwracanym towarem, z pewnością ułatwia przedsiębiorcy całą procedurę. Przepisy jednak nie nakładają na konsumenta takiego obowiązku, przez co w świetle prawa nie można wymagać od konsumenta spełnienia dodatkowych wymogów, podczas gdy korzysta on ze swoich ustawowych praw.

Zobacz również

  • czy-przedsiebiorca-moze-byc-konsumentemCzy przedsiębiorca może być konsumentem?
    Ustalenie, czy umowa zawierana jest przez konsumenta może znacząco wpłynąć na kształtowanie się praw i obowiązków obejmujących obie strony transakcji. Konsumenci zostali bowiem objęci podwyższonym stopniem ochrony prawnej. Istnieje domniemanie, że konsument jest podmiotem „słabszym” w obrocie gospodarczym, stąd należą mu się specjalne uprawnienia, …
  • „Gotowi na RODO”
    Od kwietnia do października 2018 r. Urząd Ochrony Danych Osobowych (przed 25 maja Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych) razem z Narodowym Instytutem Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego zorganizował cykl szkoleń edukacyjnych, w szczególności dla organizacji pozarządowych. Na potrzeby kampanii „Gotowi na RODO” został …
  • znak firmowyDlaczego warto zastrzec znak towarowy
    Czy rozważałeś już zastrzeżenie swojego znaku towarowego? Zadbanie o bezpieczeństwo marki, którą się posługujesz stanowi bardzo ważny aspekt prowadzenia działalności gospodarczej. Proces rejestracji znaku towarowego może wydawać się skomplikowany i kosztowny. Mimo wszystko warto rozważyć jego przeprowadzenie, gdyż posiadanie prawa do zastrzeżonego …

Darmowy biuletyn
i praktyczny przewodnik dla e-przedsiębiorcy

  • Mareeeek

    O matko, 0 πR-lenia, czysta treść – brakuje takich artykułów w internecie!
    Pozdrawiam bardzo serdecznie autora. Bardzo dobry, łatwy do zrozumienia, artykuł.